De Spoken van Cassiopeia

Twee bleke vormen, als lakens die door de wind worden opgetild, lijken te zweven midden in het rode gas: dit zijn de Spoken van Cassiopeia. Rechts van de zeer heldere ster linksboven staat IC 63, het bekendste spook, dat het duo zijn bijnaam gaf. Net onder diezelfde ster tekent zich zijn buur IC 59 af. Beide wolken werden in dezelfde nacht ontdekt, op 30 december 1893, door de Duitse astronoom Max Wolf. Ze maken deel uit van een veel groter gebied van geïoniseerd waterstof, Sh2-185, waarvan de rode filamenten zich over de hele rechterkant van het beeld uitstrekken.

De ster is Gamma Cassiopeiae, de middelste ster van de grote W van Cassiopeia, vanuit België goed met het blote oog te zien. Ze staat op ongeveer 550 lichtjaar. Het is een Be-ster: een hete blauwe ster van zo'n vijftien zonsmassa's, die zo snel om haar as draait dat ze zich omringt met een schijf van gas. Ze straalt evenveel uit als 19.000 zonnen. Astronaut Gus Grissom gaf haar de bijnaam "Navi", zijn tweede voornaam, Ivan, achterstevoren gespeld.

Beide spoken verdwijnen langzaam onder deze straling. Het zijn fotodissociatiegebieden, koude wolken van gas en stof waarvan het oppervlak wordt aangetast door het ultraviolette licht van de ster, en het zijn de dichtstbijzijnde van dit soort bij de zon. IC 63 ligt op ongeveer 7,5 lichtjaar van Gamma Cas, iets achter de ster, IC 59 op ongeveer 13,5 lichtjaar, iets ervoor. Bij IC 63 licht de rand die naar de ster gericht is rood op: dat is geïoniseerd waterstof, het emissiedeel. De blauwige tinten komen daarentegen van stof dat het sterlicht weerkaatst, het reflectiedeel, net als de blauwe gloed die zich van Gamma Cas naar de wolken uitstrekt. Beetje bij beetje knaagt de straling aan deze wolken, geeft ze hun komeetachtige vorm en zal ze uiteindelijk uiteenblazen.

Dit beeld telt 22 u 10 min over drie nachten in oktober 2026, vanuit Nevada. Luminantie en de kleuren rood, groen en blauw leveren de sterren en de natuurlijke tint van de wolken, een smalbandlaag in waterstof versterkt het rood van het geïoniseerde gas.