Reflectienevel en donkere wolk · Andromeda

Het Kosmische Vinkje

LBN 534 · Gal 110-13 · vdB 158

Bestel een print Vanaf 219€

Beschrijving

Deze lange, licht gebogen sliert die door het beeld loopt is LBN 534, een geïsoleerde moleculaire wolk in het sterrenbeeld Andromeda, bijgenaamd het Kosmische Vinkje vanwege zijn vorm. Hij bevindt zich op ongeveer 1.400 lichtjaar afstand. Aan de zuidelijke punt gloeit een klein blauw vlekje, de reflectienevel vdB 158: daar verstrooien stofdeeltjes het licht van een nabije hete ster, HD 222142. Dat verstrooide licht lijkt blauw om dezelfde reden als de daghemel, verstrooiing bevoordeelt korte golflengten.

De rest van de wolk is een sliert koud stof. Waar hij schuin belicht wordt, verschijnt hij als vage blauwachtige nevel; waar hij dicht is, tekent hij zich af als schaduw die de sterren erachter afdekt. Dit samenspel van reflectie en absorptie tekent de lange, kenmerkende bocht van het object.

Die komeetachtige omtrek is een echt wetenschappelijk raadsel. De meest gangbare verklaring is een botsing tussen twee interstellaire wolken, waarvan de compressiezone deze langgerekte vorm zou hebben gesmeed. Maar er is een ander spoor: de wolk wijst naar de vereniging van zware sterren in Hagedis (Lac OB1), en hij kan evengoed gevormd zijn door schokgolven van een supernova of door de straling van die sterren. De vraag blijft open.

Een kleine indringer verschuilt zich in het beeld: de planetaire nevel PK 110-12.1, een piepklein blauwgroen schijfje. Ondanks zijn schijnbare nabijheid ligt hij veel verder dan de wolk, op zo'n 15.000 lichtjaar, ongeveer tien keer zo ver. Zijn aanwezigheid is slechts een perspectieftoeval. De opname telt in totaal 8 u 30 belichting in breedband, op afstand gemaakt vanuit Texas.

PK 110-12.1 (Kohoutek 1-20), een kleine planetaire nevel op de achtergrond
PK 110-12.1 (Kohoutek 1-20), een kleine planetaire nevel op de achtergrond

Technische details

Locatie :
Rockwood, Texas, USA (Starfront Observatories)
Datum :
05-06/08/2026
Hemelcoördinaten :
RA: 23h 37m 34s
Dec: +48° 59' 17"
Acquisitie :
255 x 120s (8h30m)
Kalibratie :
Offsets + Flats
Montuur :
ZWO AM5
Optiek :
Celestron Rasa 8
Camera :
ZWO ASI2600MC PRO
Filter :
Antlia V-Pro Luminance 2"
Afstand :
1435 lichtjaar
Sterrenbeeld :
Andromeda