De donkere schorpioen

Deze lange bruine slierten die door het beeld kronkelen zijn LDN 1147 en zijn buur LDN 1148, twee donkere nevels in het sterrenbeeld Cepheus, hier de donkere schorpioen genoemd vanwege hun vorm. Ze maken deel uit van een klein complex van moleculaire wolken (L1147, 1148, 1152, 1155, 1157, 1158) op ongeveer 1.060 lichtjaar afstand. Bijna niets hier straalt door eigen licht: het koude, dichte stof verbergt de sterren erachter, en de zwakke diffuse gloed die het beeld vult is een sluier van galactisch stof op grote hoogte, schuin verlicht door het gecombineerde licht van de Melkweg.

Wat LDN 1147 bijzonder maakt, is niet rechtstreeks te zien: zijn chemie. De dichtste kernen zijn rijk aan koolstofketenmoleculen, een kenmerk dat astronomen als een klok gebruiken. Die moleculen komen volop voor in gas dat nog geen sterren begint te vormen en verdwijnen zodra een ster ontbrandt. Met andere woorden, LDN 1147 is een van de jongste donkere wolken die we kennen: gas dat vlak vóór de geboorte van sterren is vastgelegd.

De rest van het complex vertelt het vervolg van het verhaal. Vlakbij, in LDN 1148, verschuilt zich een van de kleinste bekende protosterren: een nauwelijks ontbrand object, zo zwak dat het misschien nooit meer dan een bruine dwerg wordt. En in LDN 1157 stuwt een verborgen jonge ster twee stralen materie uit, een van de meest bestudeerde moleculaire uitstromen aan de hemel. Geen van deze pasgeboren objecten is zichtbaar in gewoon licht, opgesloten in het stof, maar ze horen allemaal bij dezelfde wolk: een echte tijdlijn van stervorming, van slapend gas tot een al actieve ster. Tot slot schuilt rechtsonder een veel verder verwijderde indringer: NGC 6911, een zwak balkspiraalstelsel op de achtergrond.

Zo'n veld fotograferen is een oefening in geduld. Het donkere stof en de gereflecteerde sluier zijn zeer zwakke doelen tegen een toch al heldere hemel: de hele uitdaging is de bruine tinten naar voren te halen zonder ze uit te wissen. Het beeld telt in totaal 7 u 20 min belichting in breedband, op afstand verkregen vanuit Texas.