Omeganevel

In het sterrenbeeld Boogschutter, op ongeveer 5.500 lichtjaar, is de Omeganevel een van de grootste en helderste stervormingsgebieden van ons melkwegstelsel. Rond 1745 opgemerkt door Philippe Loys de Chéseaux en in 1764 gecatalogiseerd door Charles Messier, staat hij ook bekend als de Zwaannevel of de Hoefijzernevel, afhankelijk van de vorm die elke waarnemer in zijn gloeiende gasboog herkent.

Die heldere balk is in werkelijkheid het verlichte oppervlak van een reusachtige gaswolk. In het hart ligt de jonge sterrenhoop NGC 6618, minder dan een miljoen jaar oud, met meer dan honderd hete sterren waaronder ten minste zestien reuzen van het O-type. Hun ultraviolette straling ioniseert het gas en laat het oplichten. Vlak ernaast is de brede donkere inkeping in de heldere kern geen leegte: het is de dichte moleculaire wolk waaruit de sterrenhoop is geboren, bijna op de rand gezien, die het licht erachter tegenhoudt.

De nevel ligt niet vóór zijn wolk, hij gloeit op de rand ervan: een blaar van heet gas die opengaat aan de flank van een enorme donkere moleculaire wolk. En het verhaal is nog niet afgelopen. Millimetertelescopen ontdekken er nog altijd schijven van materie rond jonge sterren die in wording zijn, het bewijs dat het gebied tot op vandaag sterren blijft maken.

Lange tijd tussen 5.000 en 6.500 lichtjaar geplaatst, werd de afstand door de Gaia-satelliet verfijnd tot ongeveer 5.500 lichtjaar. Dit beeld bundelt 13u 35m belichting vanuit Texas: een breedbandbasis voor natuurlijke sterkleuren, verrijkt met smalband (waterstof en geïoniseerde zuurstof) om het gas te tonen, waterstof in goudkleurige tinten en zuurstof in de blauwgroene tinten van de kern.